Diğer Hizmetlerimiz
İletişim
Yeşiloba, Sanayi Sitesi Yolu Efer 5 Sanayi Sitesi E Blok No:1, 01100 Seyhan/Adana
Tel: +90 507 739 83 08
Email: [email protected]
⚡ Kompanzasyon Sistemleri
Elektrik şebekesinde reaktif gücü dengeleyerek güç faktörünü iyileştiren, enerji verimliliği ve ceza önleme amaçlı sistemler.
Elektrik enerjisi; aktif güç (P), reaktif güç (Q) ve görünür güçten (S) oluşur. Endüstriyel tesislerde kullanılan motorlar, transformatörler, kaynak makineleri, aydınlatmalar gibi cihazlar reaktif güç tüketir. Bu durum, şebekede cosφ değerinin düşmesine, dolayısıyla reaktif enerji bedeli/ceza ödenmesine, enerji verimliliğinin azalmasına ve kablo–trafo yüklenmesine neden olur.
Kompanzasyon sistemleri, kondansatörler, şönt reaktörler, otomatik güç faktörü röleleri (APFC), kontaktörler veya tristör anahtarlama üniteleriyle reaktif gücü dengeleyerek cosφ değerini ideal seviyede (genellikle ≥0.98) tutar.
Kompanzasyon Türleri
Bireysel Kompanzasyon: Motor veya trafoya doğrudan kondansatör bağlanması. Küçük ve sabit yükler için uygundur.
Grup Kompanzasyonu: Aynı karakterde çalışan yük grupları için tek kondansatör seti kullanılır.
Merkezi Kompanzasyon: Ana dağıtım panosuna bağlanan otomatik kompanzasyon panosu ile tesis genelinde reaktif güç dengelenir.
Hibrit/Dinamik Kompanzasyon: Tristör anahtarlama (TSR/TSC) veya SVG ile desteklenen sistemler, ani yük değişimlerinde hızlı tepki verir.
Kompanzasyonun Önemi ve Faydaları
Reaktif Ceza Önleme: Elektrik faturalarındaki reaktif enerji cezaları ortadan kalkar.
Enerji Verimliliği: Güç faktörünün iyileşmesiyle şebekeden çekilen akım azalır.
Ekipman Ömrü: Trafo, jeneratör, kablo ve şalt ekipmanları daha düşük akım altında çalışır, ömürleri uzar.
Verimlilik & Kapasite Artışı: Mevcut trafo ve kablolarda ilave kapasite açığa çıkar.
Gerilim Kararlılığı: Uygun tasarım ile gerilim dalgalanmaları azaltılabilir.
Düşük Kayıplar: İletim ve dağıtım kayıpları minimize edilir.
Teknik Detaylar
Kondansatörler: Genellikle kuru tip, kendinden iyileşen (self-healing) polipropilen dielektrik kullanılır. Nominal gerilim: 400–525 V.
Reaktörler: Harmonik bozunum varsa %5.67 veya %7 detuned reaktörler kullanılır. Bu sayede rezonans riski engellenir.
Otomatik Güç Faktörü Rölesi (APFC): 6–12–16 kademe seçenekli, cosφ hassasiyeti ±0.01. Ölçüm akımı genellikle 5A/1A CT üzerinden alınır.
Anahtarlama: Küçük kademeler için kontaktör, hızlı/dinamik yükler için tristör tabanlı statik anahtarlama (TSR/TSC).
Koruma: Kondansatör aşırı akım, harmonik, sıcaklık ve basınç korumalarıyla güvence altına alınır.
Kompanzasyon – AHF – SVG İlişkisi
Kompanzasyon (Klasik): Uygun maliyetli ve yaygın çözüm. Temel amaç cosφ düzeltmek.
AHF (Aktif Harmonik Filtre): Harmonik akımları bastırır, kompanzasyonu destekleyebilir.
SVG (Static Var Generator): Ani yük değişimlerinde hızlı, kademesiz reaktif güç kompanzasyonu sağlar.
👉 Çoğu tesiste klasik kompanzasyon + AHF/SVG hibrit sistemleri kullanılarak hem cosφ hem de THD hedefleri aynı anda karşılanır.
Kompanzasyonun Adımları Nelerdir ?
-
1
Ölçüm: Tesisin ana dağıtım panosuna yerleştirilen akım trafosu (CT) ve gerilim sensörleri, anlık akım ve gerilim değerlerini ölçer.
-
2
Analiz: Bu ölçümler, Otomatik Güç Faktörü Rölesi (APFC) tarafından değerlendirilir. Röle, mevcut güç faktörünü hesaplar ve yükün indüktif mi yoksa kapasitif mi olduğunu belirler.
-
3
Karar: Güç faktörü rölesi, hedeflenen cosφ değeri (örneğin ≥0.98) ile mevcut değeri karşılaştırır. Eğer şebeke indüktif yük ağırlıklı çalışıyorsa, kondansatör gruplarını devreye alır. Eğer sistem kapasitif yükte çalışıyorsa, kademeleri devreden çıkarır.
-
4
Anahtarlama: Kondansatör veya reaktör kademeleri, kontaktörler veya tristör tabanlı hızlı anahtarlama modülleri (TSR/TSC) ile devreye alınır. Ani yük değişimlerinde milisaniyeler seviyesinde tepki verilir.
-
5
Dengeleme: Devreye alınan kondansatörler, şebekedeki indüktif yüklerin talep ettiği reaktif gücü lokal olarak üretir. Böylece şebekeden gereksiz reaktif enerji çekilmez ve cosφ hedef değere ulaşır.
EnerjiPower Kompanzasyon Çözümleri
Ön Analiz & Ölçüm: Yük profili, harmonik spektrumu ve cosφ ölçümü
Tasarım: Detuned reaktörlü, harmonik uyumlu panolar
Montaj & Devreye Alma: Proje bazlı, hızlı ve güvenli uygulama
Bakım & İzleme: Online izleme sistemleri, SCADA entegrasyonu
Kurulum & Devreye Alma
- Yerinde Ölçüm: Cosφ, Q profili, gerilim dalgalanması ve unbalance tespiti
- Teknik Tasarım: Tek hat şeması, AC/DC tarafı kablolama, LCL filtre seçimi, koruma koordinasyonu
- Montaj: Şebekeye paralel bağlanır; uygun noktada CT/VT konumlandırılır
- Parametreleme: Cosφ hedefi, kontrol modu (PF/Q/gerilim regülasyonu), alarm ve sınırlar
- Entegrasyon: SCADA/enerji izleme sistemine veri yayınlama (Modbus vb.)
- Test & Rapor: Yük geçiş testleri, adım yanıtı, raporlama ve kullanıcı eğitimi
Çünkü motor, trafo gibi endüktif yükler şebekeden reaktif güç çeker. Bu durum hem faturalara ceza olarak yansır hem de enerji verimliliğini düşürür. Kompanzasyon ile bu kayıplar önlenir.
Otomatik Güç Faktörü Rölesi (APFC), güç faktörünü sürekli ölçer ve hedef cosφ değerine göre kondansatörleri veya reaktörleri devreye alıp çıkararak denge sağlar.
Evet. Milisaniye mertebesindeki tepkisiyle pres, kaynak, fırın gibi ani yüklerde yüksek kararlılık sunar.
Kompanzasyon yalnızca reaktif gücü dengelerken, harmonik filtreleme şebekede oluşan bozulmaları (harmonik akımlar) giderir. Modern tesislerde genellikle ikisi birlikte uygulanır.
Evet. Kondansatörlerin ömrü sınırlıdır ve zamanla kapasiteleri düşer. Röle ayarlarının, sigortaların ve reaktörlerin de periyodik olarak kontrol edilmesi gerekir.
Reaktif ceza faturası çıkar
Trafo ve kablo kapasiteleri gereksiz yere dolar
Enerji verimliliği düşer
Elektrik tesisatında kayıplar ve gerilim düşümü artar